Higiena jamy ustnej – jak dbać o dziąsła zagrożone chorobami przyzębia?

Krwawienie podczas szczotkowania zębów lub nieprzyjemny zapach z ust mogą świadczyć o stanie zapalnym. Jeśli nie będzie on leczony, z czasem może prowadzić do poważniejszych problemów z dziąsłami. Ale prawidłowa higiena jamy ustnej pomoże Ci uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości lub zmniejszyć ryzyko ich nawrotów. Jak właściwie dbać o dziąsła? Podpowiadamy!

Być może wiesz, że w jamie ustnej żyją setki typów bakterii, a większość z nich jest naturalną częścią mikrobiomu. Problem zaczyna się wtedy, gdy płytka bakteryjna nie jest regularnie usuwana i gromadzi się na zębach oraz przy linii dziąseł. To lepki, bezbarwny osad z bakterii i ich produktów, który przylega do zębów i z czasem może podrażniać dziąsła.

Reakcją obronną organizmu w tym przypadku jest stan zapalny dziąseł, który może objawiać się poprzez:

• zaczerwienienie, 
• obrzęk,
• tkliwość, 
• krwawienie podczas szczotkowania.

W utrzymaniu zdrowego przyzębia bardzo ważna jest równowaga mikrobiomu, która sprawia, że bakterie współistnieją z sobą, a dziąsła są utrzymane w dobrej kondycji. Jeśli jednak nie usuwasz płytki nazębnej regularnie, zmienia się skład biofilmu i dochodzi do zaburzenia równowagi mikrobiomu. Utrzymujący się wtedy stan zapalny może z czasem prowadzić do poważniejszych chorób przyzębia. Jak w takim razie zadbać o higienę jamy ustnej?

Dowiedz się więcej: Paradontoza – na czym polega ta choroba?

Podstawą higieny jamy ustnej jest dokładne szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie przez około dwie minuty. Jeśli masz wątpliwości, jaką szczoteczkę wybrać, zapytaj o to swojego dentystę.

Jeżeli używasz szczoteczki manualnej, najlepiej, aby włosie miało zaokrąglone końcówki i równe pęczki, które ułatwiają dokładne oczyszczanie zębów przy linii dziąseł. Poza tym u dorosłych długość głowicy szczoteczki powinna wynosić od 2,5 do 3 cm, co ułatwi dotarcie do tylnej części łuku zębowego. Pamiętaj również o regularnej wymianie szczoteczki – najlepiej co około 3 miesiące, a także po przebytej infekcji. 

Uzupełnieniem tego zestawu będzie również pasta do zębów z fluorem, który wspiera mineralizację szkliwa i pomaga ograniczać ryzyko próchnicy. Jeśli jednak masz problem z nadwrażliwością lub inne dolegliwości, skonsultuj się z lekarzem stomatologiem, który pomoże Ci dobrać produkt przeznaczony do Twoich potrzeb. Jak w takim razie szczotkować zęby, aby skutecznie usuwać płytkę bakteryjną?

Metoda Bassa – rekomendowana technika szczotkowania zębów

Istnieje wiele różnych technik szczotkowania zębów, jednak dentyści najczęściej polecają metodę Bassa. Jak wygląda ona krok po kroku?

• Ustaw główkę szczoteczki pod kątem 45 stopni do linii dziąseł, tak aby włosie naturalnie dotykało miejsca, w którym ząb łączy się z dziąsłem.

• Wykonaj kilkanaście krótkich, wibrujących ruchów na fragmencie 2–3 zębów, a potem przejdź dalej. 

• Następnie (opcjonalnie) przesuń szczotkę wymiatającym ruchem od linii dziąseł w kierunku korony zęba.

• Na powierzchniach żujących możesz użyć prostych ruchów przód–tył.

Sprawdź również: Paradontoza – jak leczyć i jak zapobiec utracie zębów?

Skuteczne czyszczenie jamy ustnej – rola nitkowania i płukania

Choć wiele osób zapomina o nich na co dzień, prawidłowa higiena jamy ustnej zakłada również czyszczenie przestrzeni międzyzębowych (nić lub szczoteczka międzyzębowa) i płukanie jamy ustnej. Sama szczoteczka nie usunie całego osadu, dlatego najlepiej wdrożyć dodatkowe czynności do swojej codziennej rutyny.

Aby poprawnie użyć nici dentystycznej, odetnij około 45 cm i owiń jej końce wokół palców środkowych lub wskazujących, pozostawiając między dłońmi odcinek o długości 2–5 cm. Po oczyszczeniu jednego zęba powoli przesuwaj nić między palcami, aby użyć czystego fragmentu w kolejnej przestrzeni. 

Najważniejsze zalety nitkowania zębów to:

• usuwanie płytki bakteryjnej z przestrzeni międzyzębowych,
• zmniejszanie ryzyka odkładania się kamienia nazębnego i stanów zapalnych dziąseł,
• ograniczenie nieświeżego oddechu,
• zmniejszenie ryzyka próchnicy międzyzębowej.

Dobrym uzupełnieniem szczotkowania i nitkowania jest także płukanie jamy ustnej. Odpowiednio dobrany preparat może pomóc m.in. w:

• odświeżeniu oddechu,
• zmniejszeniu ilości bakterii i usunięciu resztek pokarmowych,
• wsparciu ochrony przed próchnicą,
• łagodzeniu podrażnień i wspomaganiu leczenia stanów zapalnych.

Najlepiej stosować go w innej porze niż szczotkowanie, aby nie osłabiać fluoru z pasty. Wystarczy odmierzyć porcję zgodnie z instrukcją na opakowaniu, płukać jamę ustną przez ok. 30 sekund, wypluć płyn i unikać jedzenia oraz picia przez kolejne 30 minut (zwłaszcza jeśli to płyn z fluorem). Pamiętaj również, aby po jego użyciu nie przepłukiwać ust wodą, ponieważ może to osłabić działanie preparatu.

Nieprawidłowa higiena jamy ustnej – najczęstsze błędy

Wśród najczęstszych błędów w higienie jamy ustnej można wymienić:

• zbyt krótkie szczotkowanie zębów (powinno wynosić ok. 2 minuty),
• za mocne szczotkowanie i dobór złej szczoteczki do zębów,
• płukanie jamy ustnej wodą po szczotkowaniu,
• zapominanie o czyszczeniu języka,
• pomijanie przestrzeni międzyzębowych.

Skoro już wiesz, które błędy zdarzają się najczęściej, możesz je łatwo wyeliminować, aby lepiej zapobiegać chorobom przyzębia. O czym jeszcze powinieneś pamiętać?

Codzienna rutyna, która obejmuje szczotkowanie, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych i płukanie jamy ustnej to tylko część działań profilaktycznych. Nie zapominaj również o regularnych kontrolach u dentysty raz na pół roku (lub częściej w przypadku większych problemów z dziąsłami), a także higienizacji zębów w razie potrzeby. Lekarz może wykonać takie zabiegi jak np.:

• skaling – usuwa kamień nazębny,
• piaskowanie – pomaga usunąć osady i naloty z trudno dostępnych miejsc,
• polerowanie – dzięki temu powierzchnie zębów są gładsze, a płytka bakteryjna wolniej się odkłada.

Te zabiegi pomagają usunąć to, czego nie da się dokładnie wyczyścić w domu, ale równie ważne jest wsparcie organizmu od wewnątrz. Duże znaczenie ma dieta bogata w witaminy i minerały, które pomagają dbać o tkanki i kości, a w tym w witaminę C, D oraz wapń, a także ograniczanie słodyczy, które sprzyjają namnażaniu się bakterii. 

Przeczytaj także: Zapalenie przyzębia i jego leczenie – cztery kroki do ocalenia Twojego uśmiechu  

Wraz z wiekiem częściej dochodzi do suchości w jamie ustnej, ścierania się zębów oraz problemów z błoną śluzową i dziąsłami. Wiele osób zaczyna również korzystać z protez. W takim przypadku pamiętaj o regularnym oraz dokładnym czyszczeniu ich przeznaczoną do tego szczoteczką i preparatem. Nie zapominaj również o wyjmowaniu protez na noc oraz o higienie dziąseł, języka i podniebienia, gdzie odkłada się nalot.

Pamiętaj, że profilaktyka higieny jamy ustnej, a w tym regularne szczotkowanie, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych i płukanie to podstawa, aby ograniczać stany zapalne i zmniejszać ryzyko chorób przyzębia. Nie zapominaj również o regularnych wizytach kontrolnych u dentysty i korzystaniu z zabiegów higienizacji.

A jeśli zauważasz krwawienie dziąseł, obrzęk lub nieprzyjemny zapach z ust, umów się na indywidualną konsultację w SmileClinic w Gdańsku i poznaj przyczynę dolegliwości oraz plan postępowania dopasowany do Twoich potrzeb!

Szukasz sprawdzonych informacji o leczeniu stomatologicznym, estetyce uśmiechu lub nowoczesnych metodach leczenia? Sprawdź pozostałe artykuły i dowiedz się, co warto wiedzieć przed wizytą u dentysty. Wszystko zebrane w jednym miejscu – rzetelnie, konkretnie i przystępnie.

Poznaj naszych doświadczonych specjalistów, którzy z pasją i precyzją zadbają o zdrowie Twoich zębów.